Suriname bij de Verenigde Naties: gezondheid, klimaat en gelijkheid in de schijnwerpers

De 80e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is ten einde. Een week lang verzamelden wereldleiders zich in New York om te debatteren over vrede, veiligheid en de grote uitdagingen van deze tijd. Ook Suriname liet van zich horen, met een duidelijke focus op gezondheid, klimaatactie en gelijkheid.

Een historische primeur voor Suriname

Voor Suriname was het een bijzonder moment: voor het eerst werd het land op dit wereldforum vertegenwoordigd door een vrouwelijke president. President Jennifer Geerlings-Simons nam deel aan een topbijeenkomst over de Beijing Declaration, het baanbrekende akkoord over gendergelijkheid dat dertig jaar geleden werd ondertekend.

Geerlings-Simons noemde haar verkiezing een inspiratie voor vrouwen en meisjes in eigen land. Ze wees erop dat er vooruitgang is geboekt, maar dat de komende jaren cruciaal worden. “We hebben focus en versnelling nodig,” benadrukte ze in de vergadering.

In totaal namen 106 landen deel aan de bijeenkomst. Samen deden ze 191 toezeggingen om vrouwen betere toegang te geven tot onderwijs, gezondheidszorg, economische kansen en besluitvorming – én om geweld tegen vrouwen uit te bannen.

‘Een zone van vrede’

Tijdens het algemene debat onderstreepte Suriname dat conflicten moeten worden opgelost via dialoog, niet met geweld. De president verklaarde het Caribisch gebied tot “zone van vrede” en waarschuwde dat militaire agressie geen plaats heeft in de regio en de stabiliteit in gevaar brengt.

Daarnaast vestigde ze de aandacht op Suriname’s zeldzame status als koolstofnegatief land – dankzij de uitgestrekte regenwouden die meer CO₂ opnemen dan het land uitstoot. Ze riep op tot meer internationale financiering voor landen die hun bossen beschermen. Tegelijkertijd erkende ze dat olie en gas “een nieuw begin” kunnen betekenen voor Suriname, maar dat dit hand in hand moet gaan met duurzame energieontwikkeling.

Kleine landen, grote gevolgen

De VN-klimaattop had voor Suriname bijzondere betekenis. Zoals de president benadrukte, dragen kleine landen het minst bij aan de uitstoot van broeikasgassen, maar ondervinden ze de zwaarste gevolgen van klimaatverandering – van stijgende zeespiegels tot steeds extremere weersomstandigheden.

“Onze regenwouden fungeren als een enorme koolstofput, ten gunste van de wereld,” zei ze. VN-secretaris-generaal António Guterres sloot zich daarbij aan en drong aan op meer internationale steun voor kleine staten, zodat zij duurzame ontwikkeling kunnen nastreven en beter bestand zijn tegen klimaatrisico’s.

Gezondheid als fundament

Gezondheid stond ook hoog op Suriname’s agenda tijdens de Algemene Vergadering. Tijdens de VN-top over niet-overdraagbare ziekten (NCD’s) sloeg de president alarm: 80 procent van de sterfgevallen in Suriname hangt samen met aandoeningen als diabetes en hart- en vaatziekten. Ook mentale gezondheid kwam aan bod, met bijzondere aandacht voor jongeren en vrouwen.

In een bilateraal overleg met Jarbas Barbosa, directeur van de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie, verkende de president mogelijkheden voor samenwerking om deze “stille crisis” aan te pakken.

Er was ook reden tot vieren: in 2025 verklaarde de Wereldgezondheidsorganisatie Suriname officieel malariavrij – een mijlpaal voor het nationale gezondheidssysteem.

Multilateralisme als sleutel

Tijdens een ontmoeting met VN-secretaris-generaal António Guterres bevestigde president Geerlings-Simons Suriname’s inzet voor de Duurzame Ontwikkelingsdoelen en de versterking van de samenwerking met het VN-systeem.

Voor Suriname moeten de prioriteiten die tijdens deze Algemene Vergadering zijn benoemd – klimaatfinanciering, institutionele hervorming en sterke gezondheidssystemen – nu worden omgezet in concrete actie.